Menu
کمينه

گزارش ده ساله از اقدامات اداره کل معماری و ساختمان و روند پیشرفت آن

همزمان با تشکیل معاونت شهرسازی و معماری، "اداره کل شهرسازی و معماری" در کنار "اداره کل برنامه­ریزی و طرح‌های شهری" در جهت تعیین سیاست­ها و خط­مشی­های کلان در حوزه شهرسازی و معماری تشکیل گردید. در سال 1385 با ایجاد ساختاری جدید، اداره کل شهرسازی و معماری سابق به دو اداره کل با شرح وظایف جداگانه سازمانی تقسیم شد (اداره کل معماری و ساختمان و اداره کل تدوین ضوابط، نظارت و صدور پروانه) و ضمن تاکید بر سه کیفیت اساسی سودمندی، استحکام و زیبایی  فعالیت خود را آغاز نمود که اهم وظایف اداره کل معماری و ساختمان جدید به شرح ذیل تصویب شد:

اهم وظایف اداره کل معماری وساختمان (مصوب 1387)

1.       تهیه پروژه‌های طراحی شهری، بررسی و اظهارنظر درخصوص هدایت و کنترل آنها شامل خیابان، میدان، بلوک شهری، مکانیابی بناهای خاص و میزان انطباق آنها با طرح‌های ملاک عمل.

2.       بررسی و اظهار نظر در زمینه فرم کالبدی و توده گذاری و تغییرات فیزیکی قطعات مانند تفکیک، سطح اشغال، ارتفاع، موقعیت استقرار بنا، مشرفیت در هماهنگی با محیط زمینه و بافت پیرامونی.

3.       مطالعه، تحقیق و شناسایی الگوها، شیوه ها وسبک های جدید معماری و هماهنگ نمودن آنها با الگوهای اسلامی و ایرانی(بومی- سنتی) در انطباق با سیاست ها و راهبردهای طرح جامع و تفصیلی.

4.       تهیه و تدوین اصول، معیارها، دستورالعمل های طراحی و اجرای ساختمان ها با توجه به محیط زمینه و بافت پیرامونی ضمن تأکید برموضوعات ایمنی، زیبایی، انسجام بخشی به کالبد محله ها وایجاد ترکیبات شکلی و حجمی مناسب برای ساختمانها با عملکرد گوناگون، تقویت نشانه های هویتی شهر و نیز اخذ نتایج مطلوب از تهیه طرح ها، برنامه ها و پروژه های موضعی مرتبط.

5.       اتخاذ تدابیر و اقدامات لازم به منظور هدایت، کنترل و ارتقاء کیفیت ساخت و ساز، پیشگیری و جلوگیری از ساخت و ساز غیرمجاز در سطح شهر تهران وارائه دستورالعمل های اجرایی مربوطه.

6.       کنترل و نظارت بر عملکرد مهندسین در امور ساخت وساز وسایر امور مرتبط براساس قوانین ومقررات ملی ساختمان و کلیه ضوابط ملاک عمل.

7.       نیازسنجی آموزشی حرف مرتبط با صنعت ساختمان اعم از مهندسین، کاردان ها، معماران تجربی، کارگران ماهر در رشته های تخصصی مربوطه و اعلام آن به مراجع ذیربط به منظور تشکیل دوره های تخصصی و ارتقاء سطح علمی عوامل موثر در صنعت ساختمان.

8.       اتخاذ تدابیر و اقدامات لازم به منظور به کارگیری تکنولوژی پیشرفته در صنعت ساختمان.

9.       اتخاذ تدابیر لازم جهت گسترش همه جانبه بیمه های ساختمان به منظور ارتقا، کیفیت ساختمان.

10.   ارائه الگوهای صحیح بهره برداری از ساختمان به منظور افزایش عمر مفید آن با اشاعه فرهنگ صحیح بهره برداری در سطح جامعه.

11.   نظارت بر اجرای ضوابط و مقررات ملی ساختمان درخصوص نحوه صرفه جویی از مصرف انرژی در ساختمان ها.

12.   مناسب سازی محیط شهری (فضاهای عمومی و ساختمان ها) جهت تردد معلولین و نظارت بر حسن اجرای ضوابط، مقررات و طرح های مرتبط با آن.

13.   همکاری و تعامل با کلیه واحدهای درون و برون و سازمان های مردم نهاد (NGO) جهت انجام امور و ایجاد هماهنگی در چارچوب وظایف سازمانی.

14.   نظارت بر عملکرد بخش های مرتبط با معماری و ساختمان شهرداری های مناطق در چارچوب وظایف مرتبط.

15.   انجام سایر وظایف حسب مورد که از جانب مقام مافوق ابلاغ می شود.

هم­اکنون نیز اغتشاش و آشفتگی ایجاد شده در چهره شهرها در دهه‌های اخیر از یک سو و امکان استفاده از فضاهای شهری برای همه افراد جامعه و گروه‌های خاص از جمله ناتوانان جسمی، کودکان و سالمندان از سوی دیگر  باعث می‌شوند تا از مهمترین دغدغه­های این اداره کل "اهتمام ویژه نسبت به بهبود و ارتقاء کیفیت محیط شهری و ساماندهی کالبدی آن، ارتقاء کیفیت سیما و منظر شهری به ویژه در نمای ساختمان­ها با استفاده بجا و مناسب نمادها و نشانه­های فرهنگ ایرانی- اسلامی و نظارت و کنترل ساخت و ساز" و ارائه اصول و ضوابطی ‌باشد که شاید گامی بسمت بهبود و کیفیت فضاهای شهری برداشته شود. در این راستا اقدامات خود را با محوریت عناوین به شرح زیر برنامه‌ریزی و هدف‌گذاری نموده است:

1.       ارتقاء کیفیت سیما و منظر شهری به ویژه در نمای ساختمان­ها با رویکرد هویت و فرهنگ ایرانی- اسلامی

2.       ساماندهی مساجد شهر تهران

3.       مناسب‌سازی فضاهای شهری برای ناتوانان جسمی، کودکان و سالمندان

4.       ارتقای کیفیت ساخت و ساز

5.       نظارت بر عملکرد امور مهندسین ناظر

6.       آگاهی و اطلاع‌رسانی و بهره‌گیری از مشارکت ذینفعان

7.       تهیه و تدوین لوایح و دستورالعل‌ها


1.     ارتقاء کیفیت سیما و منظر شهری به ویژه در نمای ساختمان­ها با رویکرد هویت و فرهنگ ایرانی- اسلامی

در این راستا طی دهه اخیر گام‌های مؤثری در جهت دست یافتن به الگوها، ضوابط و مقررات برداشته شده است. فعالیت ارزشمندی در سال 74 با عنوان «ساماندهی نمای شهر تهران» آغاز و مطالعات وسیعی در زمینه آشنایی با تجربیات ملی و بین­المللی و مطالعه کلی وضعیت نمای ابنیه تهران انجام گردید. حاصل مطالعات، به تولید سند نهایی با عنوان«مقررات فنی عمومی در نما» منتج گردید که بدلیل عدم وجود ابزارهای مناسب جهت بهره­برداری و استفاده به­روز از آن، مسکوت ماند. البته لازم به ذکر است که چند سال بعد موضوع نمای ساختمان‌ها و توجه به هویت و کیفیت در شهرها به دغدغه قانونگذاران نیز تبدیل شد و ماده 137 قانون برنامه سوم توسعه در زمینه هویت بخشی به سیما و منظر شهری و توجه به فرهنگ معماری و شهرسازی ایرانی- اسلامی که در برنامه چهارم توسعه نیز تنفیذ گردید از جمله این موارد است.

ولی اداره کل معماری و ساختمان در شهرداری تهران صرفاً به تدوین ضوابط اکتفا نکرده و در جهت اجرایی شدن قانون و برنامه‌های جدید، فعالیت‌هایی را به موازات هم و در یک برنامه­ فرایند- محور آغاز کرده که مهمترین آنها عبارتند از:

v     انجام پروژه‌های مطالعاتی، طراحی و اجرا

الف ) تولید و ارائه اسناد هدایت و کنترل طراحی نماهای ساختمانی در سیما و منظر شهری

·        سطح کلان

-        برنامه راهبردی مدیریت طراحی شهری و مدیریت منظر شهری تهران

سند مزبور به‌عنوان سندي كه محتواي ديگر اسناد رسمي شهر را تكميل و تدقيق می‌نماید در دستور کار قرار گرفته و در دست انجام می‌باشد. وظیفه اصلی چنین سندی تولید مبنایی برای اتخاذ تصميمات برنامه‌ریزی، طراحي و مديريت شهري خواهد بود که كيفيت محيط و وجهه شهري تهران را در راستای اهداف طرح جامع جدید تهران ارتقاء خواهد بخشید.

·        سطح میانی

-        ساماندهی نما و سیما، پوسته و جداره‌ها در محورهای بااهمیت شهری

پروژه‌های طراحی شهری مبنی بر تهیه و پایش و اجرای الگوهای ساماندهی نما و سیما، پوسته و جداره‌ها و فضاهای شهر تهران با هدف بهبود فضای شهری دارای وحدت، افزایش کیفیت فضایی و در پی آن افزایش کیفیت زندگی شهروندان، در خصوص محورهایی که از شریان‌های اصلی استخوانبندی شهر تهران می‌باشند و به شرح ذیل تعریف و انجام شده‌اند:

1.    برنامه راهبردی طرح یکپارچه محور انقلاب شهر تهران در انطباق با سند طرح ساختاری راهبری شهر تهران

2.    برنامه راهبردی طرح یکپارچه محور ولیعصر شهر تهران در انطباق با سند طرح ساختاری – راهبری شهر تهران

3.    برنامه راهبردی طرح یکپارچه محور کارگر شهر تهران در انطباق با سند طرح ساختاری – راهبری شهر تهران

4.    طراحی، اجرا و نظارت طرح ارتقای کیفی سیمای جداره خیابان پیروزی با رویکرد مشارکتی

5.    تدوین راهنمای طراحی شهری معابر اصلاحی (خیابان امام خمینی)

6.     تدوین راهنمای طراحی شهری معابر کار و فعالیت (خیابان دماوند)

7.    تدوین راهنمای طراحی شهری معابر احداثی (اتوبان امام علی)

·        سطح خرد

-        «تدوین ضوابط عام نما»

این سند از سه مرحله تشکیل شده است. مرحله اول آن به ضوابط عام نما «انضباط نما» اختصاص دارد که شامل الزامات (بایدها و نبایدها) و توصیه­هایی است که در مجموع راهنمای کنترل طراحی نما را در بر می‌گیرد و هم اکنون در کلیه مناطق 22 گانه شهرداری تهران لازم الاجراست. مرحله دوم به "نظم نما " اختصاص دارد که در حال حاضر جهت تصویب در دست بررسی قرار دارد و مرحله سوم "انتظام نما" که در برنامه سال آینده شهرداری لحاظ گردیده است.

-        «الگوی معماری ایرانی اسلامی در خصوص ساختمان‌های مسکونی»

پروژه موصوف با پیش فرض­های اساسی و ساختاری آن در سه حوزه قابل دسته‌بندی است:

1.    در حوزه بحران هویت سکونت که در ابعاد مختلف اجتماعی، اقتصادی، زیست محیطی، تاریخی و منظر شهری مورد بررسی قرار می‌گیرد.

2.    در حوزه مفهوم ایرانی اسلامی به عنوان بستری برای بازتعریف هویت سکونت در تهران که تلاش میکند در فرایند پژوهش، گستردگی و پیچیدگی این مفهوم را روشن کند.

3.    در حوزه الگوسازی که درصدد است الگوهایی از سکونت را به جامعه ارائه دهد.

v     تقویت ساختار تشکیلاتی

یکی از مهمترین اقدامات تغییر در ساختار معاونت شهرسازی و معماری و لحاظ نمودن معاونت معماری و نما در اداره کل معماری و ساختمان بود که اولویت اصلی فعالیت­های خود را در جهت نظم بخشیدن به فرآیند طراحی بناها در محیط­های شهری و نظارت و کنترل بر این فرآیند ضمن تاکید بر معماری بومی و سنتی ارزشمند، توجه به بعد سوم و ارزش نهادن به موضوعاتی چون هویت، حس مکان، خوانایی، سیما و منظر شهری قرار داد.

·         تشکیل کمیته نمای مناطق:

 متعاقب آن تشکیل کمیته‌ها و کارگروه­هایی به منظور بررسی و ارزیابی طرح‌های معماری و پروژه‌های طراحی شهری از جمله اقداماتی است که در این راستا انجام شده و در راس کمیته‌ها «شورای ارتقاء کیفی معماری و شهرسازی» قرار دارد که از اواخر سال 92 در قالب سه کارگروه معماری و منظر شهری، شهرسازی و اقتصاد شهری و بافت تاریخی- فرهنگی فعالیتش را آغاز کرده. ترکیب اعضا این کارگروه­ها را اساتید و صاحبنظران دانشگاهی و حرفه‌مند تشکیل می­دهند و وظیفه آن‌ها تصویب و نظارت بر تدوین راهکارهای علمی و عملی به منظور ارتقاء کیفیت سیما و منظر شهری تهران، در جهت احیاء جایگاه شایسته پایتخت و به ویژه هویت معماری و شهرسازی ایرانی اسلامی  است.

همچنین 22 کمیته در 22 منطقه شهرداری تهران از اواخر سال گذشته تشکیل شده است. ترکیب این کمیته­ها را  اساتید دانشگاهی دارای تخصص معماری و طراحی شهری، کارشناسان معماری معاونت شهرسازی و معماری، نمایندگان کمیسیون شهرسازی و معماری شورای اسلامی شهر تهران تشکیل می‌دهد که کلیه طرح های نمای ساختمان­ها را قبل از اجرا مورد ارزیابی قرار می‌دهند. اقدامی که تا به امروز سابقه نداشته است.

·         تشکیل کمیته‌ها نمای بناهای شاخص و بسیارشاخص:

در این مسیر با توجه به حجم زیاد پرونده‌ها دستورالعملی تنظیم و به مناطق ابلاغ گردید که بررسی طرح‌های نما را در چهار سطح مورد توجه قرار داده و کمیته نمای بناهای شاخص و بسیار شاخص را مرجع رسیدگی به طرح نمای ساختمان‌های بلند مرتبه و با مساحت بالا قرار داد. کمیته‌های موصوف از آذرماه سال 94 با حضور صاحبنظران فنی و حرفه مند در حوزه معماری، معماری منظر و طراحی شهری در اداره کل معماری و ساختمان تشکیل و به بررسی نمای ساختمان‌های شاخص و بسیار شاخص سطح شهر تهران می‌پردازد.


2.       ساماندهی مساجد و فضاهای مذهبی شهر تهران

مساجد در تاریخ کشور ما همواره از جایگاهی مهم در زمینههای اجتماعی، اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و کالبدی برخوردار بوده‌اند و همواره به عنوان یک عنصر شهری تأثیرگذار در فضای شهری مطرح بوده‌اند و نقطه عطف سیما و منظر شهری به شمار می‌رفته‌اند. این مسأله با تغییر الگوی ساخت و ساز  و بروز الگوی جدید توسعه شهرها علی‌الخصوص در شهرهای بزرگ، کمرنگ شده است. با وجود اینکه از دیدگاه کمی به امر احداث مساجد تا حد زیادی توجه شده ، ولیکن کیفیت ساخت مساجد از سطح قابل توجهی برخوردار نبوده و این مسائله در خصوص نمازخانه‌های احداث شده در فضاهای سبز و اماکن عمومی، چه بسا، بیشتر به چشم می‌خورد و بیشتر مورد کم توجهی قرار گرفته است. از این رو  اداره کل معماری و ساختمان به منظور حرکت در جهت احیای جایگاه محوری مساجد در الگوهای توسعه کالبدی، اجتماعی و فرهنگی فعالیت خود را از سال 1385 آغاز نموده است. در آن سال با اهتمام ‌ معاونت شهرسازی و معماری رویه‌ای جامع و واحد برای ساخت مساجد و هماهنگی جهت تدوین ضوابط مکانیابی و معماری مساجد تدوین گردید و در سال 1388 كميته تخصصي معماري مساجد در اداره کل معماری و ساختمان تشکیل گردید. در سال 1389 جهت ارتقاء کیفیت فعالیت‌های خود قرارداد  "تحقيق و بررسي در خصوص مطالعات معماري 20 باب از مساجد شهر تهران " با  "دانشگاه شهيد بهشتي" منعقد نمود. و از سال 1392 تا کنون فعالیت در این زمینه را با کیفیت بیشتری به شرح ذیل پیگیری نموده است:

v     انجام پروژه‌های مطالعاتی، طراحی و اجرا

·        ارائه الگوی ساماندهی و بهسازی نمای بیرونی مساجد و نمازخانه‌های داخل اماکن عمومی

که با انجام پروژه موصوف به دستاوردهایی زیر دست یافته‌ایم:

-        تدوین اسناد و دستورالعمل‌هایی در مقیاس شهری برای تعیین جانمایی مساجد جدید بر اساس شرایط و اقتضائات مناطق و محلات

-        تدوین الگوها و معیارهایی برای کنترل کیفیت طراحی ساختمان‌های مساجد

-       دسته بندی و سطح بندی محدوده­های شهری تهران در ارتباط با مساجد موجود در سطح مناطق 22 گانه شهر تهران

-   تدقیق محدوده­های دارای همپوشانی شعاع عملکرد مساجد

-   تدقیق محدوده­­های خارج از شعاع عملکرد مساجد

v     تقویت ساختار تشکیلاتی

در راستای دستیابی به کیفیت بیشتر و  نظارت و رسیدگی جامع‌تر به امور مرتبط در این راستا، کمیته‌ها و کارگروه‌هایی جهت بررسی ابعاد مختلف موضوع، به شرح ذیل مشغول به فعالیت گردیده‌اند:

1.       کارگروه تخصصي ساماندهي معماري، طراحي و نمادهاي مذهبي مساجد

2.       تشکیل كميته تخصصي ساماندهي معماري مساجد و نمادهاي مذهبي شهر تهران  (تشکیل بیش از 60 جلسه و بررسی  قریب به 50 مورد مسجد در سطح شهر تهران)

3.       تشکیل جلسات کرکسیون طرح معماري مساجد (40  جلسه)

4.       تشکیل جلسات کارشناسی بازنگری بر روی ضوابط موجود ملاک عمل و پیشنهاد ضوابط جدید (17 جلسه)


3.      مناسب‌سازی فضاهای شهری برای ناتوانان جسمی، کودکان و سالمندان

معلولیت عارضه‌ای طبیعی و اجتماعی است که در جوامع مختلف به صورتهای گوناگون دیده می شود .این پدیده به زندگی بشر گره خورده است به طوری که انسانها به دلایلی چون بیماری ،حادثه و یا رسیدن به دوران سالمندی آن را به صورت دائم یا موقت تجربه می کنند . امروزه یکی از مهم‌ترین دغدغه‌ها و نگرانی‌های جانبازان، معلولان و خانواده‌های آنان، مشکل عدم حضور و مشارکت درسطوح مختلف جامعه به دلیل وجود انواع مختلف موانع فیزیکی و معماری در اماکن عمومی و معابر شهری است. از این رو شهرداری تهران با هدف ایجاد شهری بدون مانع و با دسترسی مناسب برای همه‌ی آحاد مردم و  بالا بردن سطح امید به زندگی در افراد معلول از سال 1384 فعالیت‌های خود را در این زمینه به شرح ذیل آغاز نموده است.

در این راستا مطابق مصوبه شوراي اسلامي شهر تهران به شماره 7097/638/160 مورخ 22/04/84 با هدف اجرایی نمودن مفاد اسناد فرادست ستاد مناسب سازي فضاهاي شهري براي معلولين جسمي ، حركتي و حسي رسماً موجوديت يافت و از سال 1386 به دستور شهردار محترم وقت تهران مسئوليت‌هاي ستاد به اين معاونت واگذار گردید و در مورخ 23/05/87 معاونت شهرسازي و معماري، مدير كل محترم معماري و ساختمان به عنوان قائم مقام دبير ستاد مناسب سازي شهرداري تهران منصوب نمودند . این ستاد به منظور نظارت برعملكرد مناسب سازي در سطح شهر و تعامل با شوراياري‌ها و تشكل‌هاي مردمي در قالب 2 کارگروه فنی شهرسازی و اجتماعی - فرهنگی جلسات خود را به صورت مستمر تشکیل و به بررسی موضوعات مربوطه می‌پردازد.

v     انجام پروژه‌های مطالعاتی، طراحی و اجرا

·        پروژه «تهیه و تدوین ضوابط و دستورالعمل‌های مناسب‌سازی و تعیین شاخص‌های مرتبط و نظارت بر آنها»

با توجه به عدم وجود دستورالعمل‌هایی کارآمد و قابل اجرا به صورت همسان و یکپارچه و عملکرد جزیره‌ای و بعضاً موازی برخی از سازمان‌ها و نهادهای دست‌اندر کار، این اداره کل با توجه به نقش و رسالتی که به عنوان دبیرخانه ستاد مناسب‌سازی فضاهای شهری برای معلولین جسمی، حرکتی و حسی برعهده دارد، نسبت به ارائه دستورالعملی جامع و دقیق جهت اقدام همسو و هم جهت سازمان‌ها و نهاد‌های دست اندرکار در این حیطه با در نظر گرفتن جنبه‌های تحقق‌پذیری موضوع، اقدام می‌نماید. بر این اساس پروژه « تهیه و تدوین ضوابط و دستورالعمل‌های مناسب‌سازی و تعیین شاخص‌های مرتبط»  با هدف نظارت بر حسن اجرای ضوابط و دستورالعمل‌های مناسب‌سازی در اماکن و فضاهای شهری دردستور کار قرار گرفته‌است. در این راستا اقدامات به شرح ذیل می‌باشند:

-       تهیه و تدوین دستورالعمل‌های اجرایی ضوابط و مقررات شهرسازی و معماری برای مناسب‌سازی فضاهای شهری

1.    تهیه و تنظیم «دستور‌العمل‌ نحوه اجرای ضوابط و مقررات مناسب‌سازی شهرسازی و معماری برای ساختمان‌هاي عمومي»

2.    تهیه و تنظیم « دستور‌العمل‌ نحوه اجرای ضوابط و مقررات مناسب‌سازی شهرسازی و معماری برای ساختمان‌هاي مسكوني»

3.    تهیه و تنظیم « دستور‌العمل‌ نحوه اجرای ضوابط و مقررات مناسب‌سازی شهرسازی و معماری برای فضاهاي شهري »

-       برداشت وضع موجود 200 ساختمان متعلق به شهرداري تهران وتهيه چك ليست مميزي واجرائي جهت هريك

-       نظارت بر طراحی و جزییات اجرایی 22 بوستان شهری در 22 منطقه تهران


4.      ارتقای کیفیت ساخت و ساز

5.      نظارت بر عملکرد امور مهندسین ناظر


6.       آگاهی و اطلاع‌رسانی و بهره‌گیری از مشارکت ذینفعان

به منظور تغییر نگرش و ایجاد ادبیات مشترک مبتنی بر مؤلفه‌های ایرانی اسلامی بین فعالان حوزه‌های مرتبط با شهرسازی و معماری و امعان نظر به ابعاد فرهنگی، انسانی، اقتصاد شهری و زیست محیطی و ... این امور نسبت به برنامه‌ریزی و اجرای برنامه‌های آموزشی و اطلاع‌رسانی در قالب فعالیت‌ها به شرح ذیل اقدام نموده است:

·        برگزاری دوره‌های آموزشی:

-         آشنایی با ضوابط و مقررات در حوزه طراحی نماهای ساختمانی

-          آشنایی با ضوابط و مقررات مناسب‌سازی فضاهای شهری

·        برگزاری مسابقات معماری:

در سنوات گذشته پنج دوره مسابقه معماری و طراحی شهری برگزار شده با هدف ایجاد حساسیت در افکار عموم شهروندان نسبت به محیط بصری اطراف و تشویق طراحان برگزار شده و برنامه جدیدی که مد نظر معاونت شهرسازی و معماری هست برگزاری نمایشگاه‌های خیابانی و ارائه آثار معماری ارزشمند در فضاهای عمومی است. تا بدین ترتیب مردم با نمونه‌های خوب معماری آشنا شوند.

·        طراحی و چاپ بروشور و اقلام مکتوب مرتبط با مبانی و ضوابط شهرداری


7.      تهیه و تدوین لوایح و دستورالعمل‌ها

·         سیما و منظر شهری

-     تدوین و ابلاغ دستورالعمل « ضوابط عام نماي شهر تهران»

-     تدوین و ابلاغ دستورالعمل« كميته نماي مناطق»

-     تدوین و ابلاغ دستورالعمل «ساماندهي نماهاي شهر تهران»

-     تدوین و ابلاغ دستورالعمل «ارسال مدارك كميته نماي مناطق»

-     تدوین «لايحه سيما و منظر شهري و كيفيت محيطي شهر تهران»

·         ساماندهی مساجد و فضاهای مذهبی

-        ابلاغ دستورالعمل اجرایی «کمیته ساماندهی، توسعه و گسترش مساجد در مناطق 22 گانه شهر تهران» 

-        تهیه و تنظیم لايحه «برنامه راهبردي توسعه، مقاوم‌سازي، تعمير، تجهيز و احداث مساجد مبتني بر معماري اسلامي- ايراني»

-        تهیه و تنظیم پیش‌نویس« فرآیند طراحی و احداث مساجد» در شهرداری تهران

-        تهیه و تنظیم چک‌لیست «ارزیابی و کنترل طرح و اجرای نمازخانه‌ها در شهر تهران»

-        تهیه و تنظیم «فرآیند ارزيابي نحوه اجراي فضاي نمازخانه‌ها در مجتمع‌هاي تجاري»

-        تهیه و تنظیم شناسنامه «ارزیابی و کنترل طرح و اجرای مساجد در شهر تهران»

-        تهیه و تنظیم چک‌لیست «ارزیابی و کنترل طرح و اجرای مساجد در شهر تهران» و ابلاغ آن به مناطق جهت کنترل طرح های مساجد

-        تهيه چك ليست بازدید 400 باب مساجد معرفي شده از سوي مناطق 22 گانه شهرداري تهران